⇑Üniversiteler

Fransa’da seçenek çok geniş: Fransa’da okumayı tanıtan devlet kurumu Campus France, 3.500’den fazla devlet ve özel yükseköğretim kurumu sayıyor. Başlıca türler şunlar:

• devlet üniversiteleri (universités) – Campus France 78 üniversite ve üniversite birliği sayıyor; uluslararası öğrencilerin %63’ü burada okuyor,
• grandes écoles – seçici mühendislik okulları, işletme okulları ve siyasal bilimler enstitüleri (uluslararası öğrencilerin %20’si); 227 okul mühendislik diploması verebiliyor, ayrıca 220 işletme ve yönetim okulu var,
• uzmanlık okulları – öğrencileri sağlık, gazetecilik ya da tasarım gibi belirli sektörlere hazırlayan yaklaşık 3.000 devlet ve özel okul,
• sanat ve mimarlık okulları – Kültür Bakanlığına bağlı yaklaşık 50 devlet sanat ve tasarım okulu ile 20 devlet mimarlık okulundan oluşan bir ağ (ENSA).

Fransa’da toplam 2,9 milyon kişi okuyor ve bunların %14’ü uluslararası öğrenci.

Fransa – üniversiteler

⇑Eğitim sistemi

Öğrenim, Bologna Süreci’ne uygun LMD sistemine (licence – master – doctorat) göre düzenlenmiştir:

• licence – Bachelor (lisans) diploması; Study in Europe portalına göre 3–4 yıl,
• master – Master (yüksek lisans); licence’tan sonra 1–2 yıl,
• doctorat – doktora (PhD), 3–4 yıl; Fransa’da 267 doktora okulu (écoles doctorales) var.

Üniversite yolunun yanında BTS (brevet de technicien supérieur) gibi daha kısa mesleki diplomalar ve hazırlık sınıfları (classes préparatoires, CPGE) da var; öğrenciler bu sınıflardan sonra grandes écoles’un giriş sınavlarına girer.

Akademik yıl eylül ya da ekim ayında başlar, yaz tatili en az iki ay sürer. Eğitim, büyük salonlardaki (amphithéâtre) derslerle teori ve uygulamayı birleştiren, küçük gruplarla yapılan zorunlu uygulama derslerinden oluşur.

Fransa – lisans programları
Fransa – bütünleşik programlar
Fransa – yüksek lisans programları
Fransa – doktora programları

⇑Başvuru ve kabul

AB/AEA (Avrupa Ekonomik Alanı) vatandaşları Fransız öğrencilerle aynı şekilde başvurur: aşağıda anlatılan ulusal platformlar üzerinden.

Licence’ın birinci yılı – Parcoursup. Lisans programlarının birinci yılına yapılan tüm başvurular ulusal Parcoursup platformu üzerinden yapılır. 2026 döneminde tarihler şöyleydi:

• 17 Aralık 2025 – programların yayımlanması,
• 19 Ocak – 12 Mart 2026 – hesap oluşturma ve tercihlerin (vœux) girilmesi,
• 1 Nisan 2026’ya kadar – dosyanın tamamlanması ve tercihlerin onaylanması,
• 2 Haziran – 11 Temmuz 2026 – okulların tekliflerinin sırayla geldiği ana aşama; tamamlayıcı aşama 10 Eylül’e kadar sürdü.

2027 döneminin tarihlerini, dönem başlamadan önce Parcoursup sitesinden kontrol et. Lise diplomanı, notlarını ve okulundan aldığın bir belgeyi yüklersin; notlarını okuduğun ülkenin not sistemine göre girersin.

Yüksek lisans – Mon Master. Yüksek lisans programlarının birinci yılı için Mon Master platformu üzerinden başvurursun (3.500’den fazla program). 2026’da başvurular 17 Şubat – 16 Mart tarihleri arasında kabul edildi, ana aşama 3–16 Haziran, tamamlayıcı aşama 19 Haziran – 19 Temmuz arasında sürdü. Normal programlar için en fazla 15, iş-okul programları (alternance) için de en fazla 15 başvuru yapabilirsin.

Licence’ın 2. ve 3. yılı ile doktora için ortak bir süreç yok – doğrudan okula başvurursun.

Études en France prosedürünün kapsadığı 73 ülke ve bölgeden birinde yaşayan AB/AEA dışından gelen öğrenciler, Campus France’ın çevrim içi platformu üzerinden başvurur; bu platform hem okullara yapılan başvuruları hem de vizeye giden adımları yürütür. Yabancı bir lise diplomasıyla licence’ın birinci yılına başlamak istiyorsan genellikle bir ön kabul başvurusu (DAP) yaparsın – 2026’da başlamak için başvuru dönemi 1 Ekim – 15 Aralık 2025 idi. Bu yüzden yaklaşık bir yıl önceden hazırlanmaya başla.

⇑Giriş sınavları

Üniversite programlarının çoğunda giriş sınavı yok: kabul, Parcoursup ya da Mon Master üzerinden gönderdiğin dosyaya, yani notlarına ve programın istediği belgelere göre yapılır.

Seçici programlarda – hazırlık sınıflarında (CPGE), mühendislik okullarında ve işletme okullarında – durum daha zor. Burada testler, mülakatlar ya da yarışma sınavları (concours) var ve birçok grande école’a hazırlık sınıfları üzerinden girilir. Parcoursup’ta bunlar için en fazla 10 tercih yapabilirsin. Sanat ve mimarlık okullarının kendi giriş sınavları var – tarihleri okulların web sitelerinde bulabilirsin.

⇑Dil

Ana eğitim dili Fransızca. Campus France, licence ve master için B1 veya B2 seviyesini öneriyor; Parcoursup ise genellikle B2 gerektiğini belirtiyor – tam şart programa göre değişir. Parcoursup üzerinden başvururken sertifikayı yalnızca program istiyorsa eklersin.

Fransızca bilgini genellikle DELF veya DALF diplomasıyla ya da TCF testiyle kanıtlarsın.

İngilizce verilen programların sayısı artıyor – Campus France yaklaşık 1.600 program sayıyor. Bunları Taught in English kataloğunda bulabilirsin. Bu programlar için okullar genellikle IELTS veya TOEFL sonucu ister.

⇑Oturum ve resmî işlemler

AB/AEA ve İsviçre vatandaşlarının Fransa’da okumak ya da staj yapmak için vizeye veya oturma iznine ihtiyacı yok – kimlik kartı veya pasaport yeterli. Campus France iki şartı hatırlatıyor: sağlık sigortan ve geçimini sağlayacak kadar paran olmalı. Başka bir AB ülkesinde sigortalıysan Avrupa Sağlık Sigortası Kartını (EHIC) yanına al.

Okula kaydolmadan önce her öğrenci cvec.etudiant.gouv.fr sitesinde CVEC (öğrenci ve kampüs yaşamı katkı payı) öder. Ödemeden muaf olsan bile kayıt sırasında belgeyi göstermen gerekir.

AB/AEA dışından gelen öğrencilerin üç aya kadar kalışlar için kısa süreli vizeye, daha uzun kalışlar için ise oturma izni yerine geçen uzun süreli öğrenci vizesine (VLS-TS “étudiant”) ihtiyacı var. Başvuruyu kendi ülkendeki Fransa büyükelçiliğine veya konsolosluğuna yaparsın; Études en France kapsamındaki 73 ülkede bunu ancak bu prosedürü tamamladıktan sonra yapabilirsin. Vize ücreti 60 € ve yaşam giderlerini karşılamak için ayda en az 615 € paran olduğunu kanıtlaman gerekir. Varıştan sonraki 3 ay içinde VLS-TS’ni yabancılara yönelik resmî portalda (administration-etrangers-en-france.interieur.gouv.fr) çevrim içi olarak onaylatmalısın. VLS-TS en fazla bir yıl geçerlidir; süresi dolmadan valilikte (préfecture) yenilenmesi ya da çok yıllı bir oturma izni için başvurursun.

Dikkat: ayda 615 € rakamı Avrupa Komisyonunun AB Göç Portalından (EU Immigration Portal) alınmıştır ve yıl belirtilmemiştir; Campus France’ın VLS-TS sayfasında ise bir tutar yer almıyor – başvurmadan önce güncel şartı Fransa konsolosluğuna sor.

Sağlık sigortası: AB dışından gelen öğrenciler okula kaydolur kaydolmaz etudiant-etranger.ameli.fr sitesinde Fransız sosyal güvenlik sistemine kaydolur – kayıt ücretsizdir.

⇑Öğrenim ücretleri

Devlet üniversitelerinde ücretleri devlet belirler. 2026/27’de ücretler şöyle:

• licence – yılda 178 €,
• master – yılda 255 €,
• doctorat – yılda 397 € (Campus France’a göre; service-public.fr ise 398 € veriyor).

Buna ek olarak her öğrenci CVEC katkı payı öder – 2026/27’de 105 €. Burslu öğrenciler (boursiers) ve değişim öğrencileri gibi bazı gruplar bundan muaf.

AB/AEA dışından gelen öğrenciler farklılaştırılmış ücretler öder: licence için yılda 2.902 €, master için 3.950 € (2026/27); doktora ücreti AB’li öğrencilerle aynı. 1 Eylül 2026’dan itibaren bu ücretler devlet üniversitelerinde zorunlu ve üniversiteler AB dışından gelen öğrencilerin yalnızca sınırlı bir kısmını muaf tutabilir (2026/27’de en fazla %30). Bazı gruplar daha düşük ücret öder ya da hiç ödemez; örneğin mülteciler, Fransa’da uzun süredir yaşayanların bir kısmı ve Fransız hükümeti bursu alanlar – ayrıntıları Campus France’tan kontrol et.

Mühendislik okullarının ayrı ve daha yüksek ücretleri var; özel kurumlar (birçok işletme okulu dâhil) ise ücretlerini kendileri belirler – Campus France’a göre genellikle yılda yaklaşık 6.000 € ile 18.000 € arasında, hatta daha fazla.

⇑Konaklama ve yaşam maliyeti

Study in Europe portalının tahminine göre Fransa’da bir öğrenci ayda ortalama 800–1.200 € harcıyor. En büyük gider kalacak yer, özellikle Paris’te. Campus France’a göre:

• CROUS öğrenci yurdunda oda – Paris’te yaklaşık 450 €, ülkenin geri kalanında ortalama yaklaşık 350 €,
• özel piyasada stüdyo daire – Paris’te en az 800 €, diğer şehirlerde ortalama bunun yaklaşık yarısı,
• yemek – Fransızlar ayda ortalama yaklaşık 300 € harcıyor; 4 Mayıs 2026’dan beri CROUS yemekhanelerinde bir öğün tüm öğrenciler için 1 € (aktif bir Izly hesabı gerekiyor),
• ulaşım – yıllık öğrenci abonmanı Paris’te 374,40 €, diğer yerlerde 250–300 €.

CROUS yurtlarında odanı trouverunlogement.lescrous.fr sitesinden ayırtırsın – 2026’da 7 Temmuz’dan itibaren. Depozito bir aylık kirayı aşamaz. Konut yardımını (APL veya ALS) CAF öder; Visale programı da kira kefilin olabilir.

⇑Burslar

Başvurabileceğin destekler:

• bourse sur critères sociaux – CROUS’un verdiği, gelir durumuna bağlı devlet bursu. AB vatandaşları Fransa’da (tam ya da yarı zamanlı) çalışmışlarsa ya da ebeveynlerinden birinin Fransa’da geliri varsa bu bursu alabilir. 2026/27 için başvuru (Dossier social étudiant) 1 Mart – 31 Mayıs 2026 tarihleri arasında açıktı,
• Erasmus+ – kendi üniversitenle yapılan değişim kapsamında Fransa’da bir dönem ya da bir yıl,
• France Excellence Eiffel – yurt dışından gelen yüksek lisans ve doktora öğrencilerine yönelik bir hükümet programı; adayı Fransız okulu aday gösterir (2026 çağrısında 8 Ocak’a kadar), yaş sınırı yüksek lisans için 29, doktora için 35,
• Erasmus Mundus – birkaç üniversitenin birlikte yürüttüğü ortak yüksek lisans programları; programın tamamı için burs alma şansı var,
• bölgelerin, okulların ve vakıfların bursları – bunları Campus Bourses veri tabanında arayabilirsin.

⇑Okurken çalışmak

AB/AEA vatandaşları Fransa’da çalışma izni ya da oturma izni olmadan çalışabilir. Campus France yılda 964 saatlik bir sınır veriyor; Study in Europe portalına göre bu, haftada yaklaşık 20 saat demek.

VLS-TS “étudiant” vizesi ya da öğrenci oturma izni olan AB/AEA dışından gelen öğrenciler de ayrı bir izin olmadan çalışabilir – yılda en fazla 964 saat (tam zamanlı çalışmanın %60’ı, yani haftada yaklaşık 20 saat). Bu sınırı aşarsan oturma iznini kaybetme riskin var.

Geçici işlerde iyi Fransızca bilmek önemli. İş aramaya okulunun kariyer ofisinden başla. Derslerini de aklında tut: küçük gruplarla yapılan uygulama dersleri zorunlu, bu yüzden çalışma saatlerini ders programına göre ayarla.

Fransa – neden orada çalışmalı? (İngilizce)
Yurt dışında nasıl iş bulunur? (İngilizce)

⇑Faydalı bağlantılar

• Study in Europe – Fransa (İngilizce) – Avrupa Komisyonu portalındaki resmî ülke profili,
• Campus France – uluslararası öğrencilere yönelik devlet kurumu: okullar, ücretler, konaklama, vizeler,
• Campus France program kataloğu – Fransa’daki programlar için arama motoru,
• Études en France prosedürü – 73 ülke ve bölgeden gelen öğrenciler için başvurular ve vize öncesi süreç,
• Campus France – VLS-TS öğrenci vizesi – AB/AEA dışından gelen öğrenciler için uzun süreli vize,
• Parcoursup – lisans programlarının birinci yılına başvurular,
• Mon Master – yüksek lisans programlarına başvurular,
• etudiant.gouv.fr – bakanlığın portalı: CROUS, gelire bağlı burslar, konaklama,
• Campus Bourses – burs veri tabanı,
• ENIC-NARIC – Avrupa’da diplomaların tanınması,
• Eurodesk – Avrupa’da eğitim, staj ve gönüllülük hakkında ücretsiz bilgi.